Z dedykacją dla Piotera. Jako pierwszy rozbiór Polski w moim niedawnym tekście wymieniłem tzw. bunt pogan przeciw „wierze niemieckiej” za panowania Bezpryma i oddanie insygniów królewskich cesarzowi Konradowi II. Jeśli poganami wówczas nadal byli Obodryci i Wieleci (Wenedowie), wówczas tzw. reakcja pogańska miała coś wspólnego z wojną nieustannie toczoną przez Sasów przeciw arystokracji wandalskiej, czyli przeciw sojusznikom Piastów, czy wręcz, wg Piotera, ich powinowatym, w tej liczbie powinowatym Mieszkiem II. Połączyłem to od razu z kompromisem Mieszka II wobec presji ze strony cesarza Konrada II i wymuszenie, pod groźbą najazdu, zgody z jego strony na podział Polski między niego i dwoje książąt Niemieckich pretendujących do polskiej korony. Pioter zamieścił w swoim tekście na temat korony Chrobrego bardzo ciekawą iluminację:

Księżna Matylda z dynastii Szwabskiej (księżna Swebów) wręcza Mieszkowi II księgę liturgiczną. Prócz tego iluminacja zawiera portrety Ludolfingów i szczgóły wyjaśniające skróty ortograficzne, wszystko warte komentarza. Ja jednak wiem za mało na ten temat, żeby się wypowiadać. Zestawienie jednak pełnego kolorytu portretu Mieszka II z baldymi portretami Ludolfingów musi mieć znaczenie. Tak jak te łacisński inskrypcje przy ich imionach. 

Sprawa tego uhonorowania Mieszka II wymaga osobnego komentarza. Wydawałoby się, że klęska Mieszka II, jego okaleczenie i dalszy jego los jako króla zdegradowanego są całkowicie sprzeczne z treścią tej iluminacji. A jednak nie. Sięgam po długi cytat z wikipedii. Dodaję swoje komentarze:

„Tzw. Kodeks Matyldy zawierał m.in. całostronicową miniaturę przedstawiającą księżnę wręczającą księgę siedzącemu na krześle tronowym królowi.” Tak jak być może sam Chrobry, Mieszko II siedzi na cesarskim tronie Karola Wielkiego, na głowie ma diadem cesarski. Kodeks Księżnej Matyldy Swebskiej nie jest drobnostką. Przypomnijmy, że rewolucja św. Grzegorza VII jeszcze się nie zaczęła. Wciąż, według schematu przypisywanego św. Augustynowi z Hippony, cesarz jest ważniejszy niż Biskup Rzymu. To właśnie cesarz trzyma pieczę nad obyczajami, dokumentami i dostojnikami kościelnymi. Księga liturgiczna to jak najbardziej dokument prawny dotyczący samego jądra Christianitas, Kościoła i kultu sprawowanego przez niego. Dedykacja i wręczenie mu księgi liturgicznej to zaproszenie do przejęcia cesarskiego diademu i tronu. 

„Do daru dołączono list dedykacyjny Matyldy zawierający wiele cennych, choć zapewne przesadzonych informacji na temat władcy Polski." Przymiotnik "przesadzonych" to oczywiście sam w sobie duża przesada w stylu iście prusko-saskim. "Matylda nazwała go wybitnym królem, oddanym wzorem ojca szerzeniu chrześcijaństwa." Zaś szerzenie chrześcijaństwa to zadanie króla i cesarza. "Chwaliła zasługi Mieszka w budowaniu nowych kościołów, jak również znajomość łaciny i niezwykle rzadkiej w tych czasach greki." No i pytanie po co Mieszkowi II była greka? Odpowiedź jest chyba oczywista. "W księdze tej znalazł się najwcześniejszy zapis nutowy na ziemiach polskich: neumy na marginesie sekwencji Ad celebres rex caelice (Sławnemu królowi z niebios)." Celebres znaczy sławny, co jest aluzją do drugiego imienia Mieszka II. Lambert po frankijsku znaczy "sławny na ziemi" lub "jasna ziemia". Królem danym z niebios może być wielki król, ale i wielki, pełnoprawny cesarz.

"Wszystko wskazuje na to, że dar wywołał spodziewany efekt, a Mieszko obiecał podjąć działania zbrojne." Jakiż to mógł być spodziewany efekt? Kuszenie Mieszka II zaszczytami sprowadziło wojnę na Saksonię. Tak chcieliby to widzieć Ludolfingowie. Skrybowie nie mieli wyboru. Musieli skrybać jak im najjaśniejsza władza nakazała. Widać dzisiejsci skrybowie też nie mają wyboru. Tymczasem książeta swebscy po prostu kwestionują prawo Ludolfinga do zasiadania na tronie cesarskim. Mają lepszego władcę, godnego tytułu cesarskiego. A więc takiego, któremu korona cesarska prawnie należy się. 

"Wyprawę wojenną mającą wspomóc opozycję zaczęto przygotowywać jesienią 1027. W połowie tego samego roku Konrad II powrócił do kraju i podjął walkę z rebeliantami." Znowu pytanie skąd ta gwałtowna reakcja Konrada II Ludolfinga? Gdyby to były tylko lokalne rozgrywki między książętami wystarczyłoby wysłać korpus karny, ściąć lub uwięzić, kogo trzeba. Tymczasem Konrad wraca do świata jakoby niemieckiego we własnej osobie. Jest tylko jedno wyjaśnienie. Wręczenie księgi liturgicznej tak, jak pokazuje to iluminacja, jest wytypowaniem Mieszka II jako władcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego. 

"Konrad II pokonał, a następnie uwięził i pozbawił władztwa Ernesta szwabskiego. Dopiero wtedy, gdy w Niemczech walki już dogasały, z wyprawą ruszył Mieszko II. W 1028 polskie wojska dokonały łupieżczego najazdu na Saksonię i uprowadziły licznych jeńców (początek wojny z Niemcami). Zniszczenia miały być tak wielkie, że według saskich źródeł (jak zwykle używających inwektyw i przerysowań) „po przejściu wojsk Mieszka trawa nie chciała rosnąć”. Samego króla Polski oskarżano o wiarołomstwo, zarazem przypominając, że uzurpował on sobie prawo do królewskiej korony (Jakże by inaczej być mogło? Wiarołomca, rozpustnik i wandal). Najazd dotyczyć musiał także ziem plemienia Wieletów. W październiku 1028 na zjazd państwowy w Pöhlde przybyło ich poselstwo, prosząc cesarza o obronę przed atakami Mieszka II i obiecując wsparcie w walce z władcą Polski.”

A jeśli Mieszko najechał ziemie Wieletów, był to jego odwet za na najazdy na Wandalię. I był to najazd potężnego mocarstwa na zbuntowane księstwa.

Nie wiem dokładnie, co osłabiło zasoby i armię Mieszka II, tak iż nie podjął konfrontacji z Ludolfingiem. Konrad II dysponował zapewnie odwodami frankijskimi, lombardzkimi i innymi. Zakładam że Mieszko II przeliczył swoje siły i spasował. Ale i tak Konrad nie mógł tego odpuścić. Z tej racji okaleczenie Mieszka II niekoniecznie musiało wynikać z zemsty „zdradzonej” małżonki Ryksy. Mogło być raczej próbą eksterminacji dynastii piastowskiej. Jego alkowiane przygody mogły być saskim zleceniem dla swoich skrybów.

Dodajmy jeszcze jeden szczegół: drugie imię Mieszka II to Lambert, co w języku Franków ma znaczyć „jasna ziemia” lub „sławny/jasny na ziemi” - Land (ziemia) + beraht (sławny, jasny). Innymi słowy to frankijska wersja imienia Wieńczysław/Wacław (więcej sławny).

Nadto beraht brzmi podobnie jak semickie Beriyth (בְּרִית) / Berit (przymierze), Bereshit (בְּרֵאשִׁית), pochodzące od „głowy” (rosh), oraz Barah (בָּרָה), tworzyć, karmić. Zaś opracowanie niemieckiego językoznawcy Theo Vennemana Germania Semitica wskazuje na liczne słownikowe i gramatyczne zapożyczenia z języka punickiego (jeden z języków semickich) we wczesnych tzw. językach germańskich. Tak jakby tzw. germańskie języki powstały ze zderzenia wcześniejszych języków indoeuropejskich z semickimi. Czy beraht jest zapożyczeniem punickim, tego na pewno nie wiemy. Ale wolno nam spekulować na ten temat.

---

tagi: wieleci  piastowie  wenedowie  sasi  swebowie  wandale  mieszko ii lambert  obodryci  księga liturgiczna  matylda szwabska  konrad ii ludolfing 

	Magazynier
	3 lutego 2026 17:18

24     1150    13 zaloguj sie by polubić